SM op het werk! Rianne doet het graag.

Rianne stapt de coachsalon binnen. Goedlachs en fris.

M: Hi Rianne, zo vrolijk komt bijna nooit iemand binnen. Ik kan me niet voorstellen dat jij een probleem hebt, toch?
R: [luide lach] Nou, toch wel. Het is met name mijn controlfreakerigheid.
M: Controlfreakerigheid? Huh? Wat is dat?
R: Nou, ik wil alles heel goed plannen en organiseren.
M: Dat is geen probleem, dat is een gave! Daar heeft iedereen in jouw omgeving baat bij toch? Hoeven zij het niet te doen. Heerlijk!
R:[lacht] Nou, mijn omgeving heeft het lastig met mij hoor!
M: Ja, dat is het precies! Jij hebt geen probleem, maar jouw omgeving!
A: En wees eens ff heel specifiek Rianne, wie zijn dat? Jouw omgeving?
R:[lacht wederom] Om te beginnen mijn partner en kinderen.
A: Ja, dat snap ik, maar je bent nu eenmaal de baas in huis. Dus dat lijkt me logisch, toch?
R: En ook mijn teamleden, ik ben manager van vijftien mensen.
A: Tja, vijftien mensen en één control freak. Klinkt als helse tijden voor die vijftien.
R: Maar ik heb er zélf ook last van! Ik ben dan minder bereikbaar en flexibel.
A: Voor hún, dat maakt voor jou toch niet uit? Zij gedogen jou!
M: Hebben zij wel eens een beter idee dan jij?
R: Een oplossing van anderen? Nou….meestal heb ik gewoon goede ideeën.
M: Precies! Dus jij bent geen control freak, je bent gewoon de beste!
R:[lacht] Oh, wat erg! Dit denk ik soms echt! Beschamend toch?
A: Nee, jij BENT de beste. Dat heeft Lionel Messi ook, die schaamt zich er ook niet voor.
R: [met nadruk] Maar ik wil meer leren loslaten!


M: Waarom in godsnaam? Wel eens gedaan? Levensgevaarlijk! Ik zou het niet doen.
A: Heb je überhaupt ooit iets kunnen loslaten?
R: Ja! Mijn derde kind. Tijdens het zwangersch….
M: Ooohhh wat erg!! Ik denk je noemt bijvoorbeeld iets zakelijks ofzo, maar je hebt je kind LATEN VALLEN!! Oohhh
R: Nee, dat bedoel ik niet. Tijdens het zwangerschapsverlof moest ik natuurlijk mijn werk loslaten.
A: Nou ja zeg, een beetje control freak werkt gewoon door toch? Dus eigenlijk ben je gewoon een soort wannabee control freak!
R: [lacht vrolijk] Het was heerlijk om het los te laten. Echt heerlijk!
A: Nu snap ik het…….jij bent dol op SM!
R: [lacht verbaasd]..hoe bedoel je?
A: Je zegt net dat je het heerlijk vindt om los te laten, ik hoor je alleen maar praten over control, stress en mentale pijn. Jij zoekt iedere dag de mentale pijn op! Mentale SM dus! Heb je ook zo’n pak? En zweep? Spannend hoor.
R: [luide lach] . Nou , ik vond het inderdaad heerlijk om
M: [handen voor oren]. Ik wil dít niet horen Rianne.
R: Nee, heerlijk om het helemaal los te laten tijdens zwangerschapsverlof. Ik had totaal geen zin om weer te beginnen!

A: Ik ben helemaal in de war. Loslaten, zwangerschap, control freak, SM……waarom werk je uberhaupt?
R: [lacht] Goede vraag.!Daar denk ook vaak over na.
M: Is het financieel nodig?
R: Nee.
M: Moet het van je partner?
R: Nee..
A: Je bent gek! Of je bent echt een SM-meesteres. Dat kan ook. Kies maar. Wat is het?
R: Ik ben gék! Maar ook heel goed in mijn werk. En ik heb geleerd financieel onafhankelijk te moeten zijn. Maar ik heb er gewoon teveel stress van.
A: Weet je? Een beetje SM-meesteres geniet daarvan. Ik hoor ook wel eens dat mensen stikken tijdens de SM. Dat kan natuurlijk ook. Dat je doorgaat totdat je een burn-out krijgt of erger.
R: [hapt letterlijk naar adem]..eh nou.
M: Ik wil dat je nu opstaat en op deze stoel gaat zitten!

Rianne staat gedwee op en neemt plaats op de door Martijn aangewezen stoel. We verlagen het tempo. Rianne is een beetje ongemakkelijk. We zijn even stil….Martijn vervolgt.

M: [zacht, aandachtig] Gefeliciteerd Rianne! Je hebt zojuist je ontslag ingediend. Je hoeft over een maand niet meer te werken……….Hoe voelt dat?
R: [hele diepe zucht, zachte lach en zegt enigszins beschaamd]….bevrijdend…wel.
A: Ja, ho eens ff. Je kunt toch niet als huisvrouw verder? Hoe moet het met jouw kwaliteiten en jouw team? Die kun je toch niet alleen laten?
R: Ik ben een keer gescheiden, toen was het wel fijn om financieel onafhankelijk te zijn.
A: Snap ik, grote kans dat het weer gebeurt. Uit onderzoek blijkt dat mensen die gaan scheiden dat heel vaak weer doen. Dus toch maar SM op je werk iedere dag. Iedere dag oefenen met minder lucht. Lekker!
R: En weet je wat het ergste is…..ik heb net een nieuwe baan aangenomen. Over twee maanden zou ik beginnen als…
A: Zou ik beginnen? Ga ik beginnen toch?!
R: [kalm en zelfverzekerd] Maar nu ik op deze stoel zit…..het voelt echt bevrijdend! Ik ga het eerst met mijn partner bespreken, en dan ook met mijn manager…[glimlach] oeps.

Madame Francoise….oh la la

Francoise Charton komt de coachsalon binnen. Ze is rond de veertig en zeer stijlvol gekleed. We zijn bij een overheidsorganisatie in het midden van Nederland.

A: Francoise Charton, dat is een prachtige naam. En je ziet er ook zo mooi uit! Ik kan me bijna niet voorstellen, met zo’n mooie naam en dito uiterlijk, dat jij een echt probleem hebt.
F: [grote lach] Ik heb een Franse vader en ben vanaf mijn zestiende in Nederland.
A: [Frans accent] Ohlala……en oe ies het om in Nederlande te verblijven mademoiselle?
F: [lacht] Ik ben madame, getrouwd met Victor, dus geen mademoiselle…..en het bevalt me hier uitstekend moet ik zeggen.
M: Hè jammer. Ik zou zo verliefd op je worden. Maar je bent al bezet dus….
F: [luide lach en oprecht vrolijk]. Ja, ik ben heel gelukkig met Victor!
A: Dus madame Charton, wat is het probleem?
F: Nou, ik mis uitdaging in mijn werk. Het is nogal saai.
A: Je werkt bij hier bij de provincie, bent dus een ambtenaar en dat hoort erbij. Het ís hier saai!
F: Nee! Dat is niet zo! Er werken hartstikke leuke en creatieve mensen hier.
A: Chère Francoise, ik vind het lief dat je het voor je collega’s opneemt. Maar het zijn ambtenaren, grijze truien, suffe schoenen en beige jassen! Je moet hier weg!
F: [lacht] Nee, het is echt leuk hier!
M: Uhhhh Francoise, saai is een Nederlands woord voor niet leuk, suf, duf…..misschien is dat in het Frans iets anders. Maar het klopt niet met wat je zegt!
F: [vrolijk] Leer me niets over de Nederlandse taal, ik weet precies wat ik zeg.
A: Dus wat is nu precies het probleem?
F: Ik vind mijn werk gewoon niet leuk, denk ik….
A: Tijd om te stoppen Francoise. Als je langer doorgaat zul jij je telkens slechter gaan voelen…
F: Tot twee maanden geleden dacht ik dat ook maar…
A: [onderbreekt] Dat noemen we hier in Nederland met de Franse slag! Typisch Frans getrut. Laissez faire….daar komen ongelukken van.
F: Ja, maar ik weet niet wat ik dan wil!
M: Nee, je kunt denk ik ook niets anders toch?
F: Drie maanden geleden heb ik een loopbaantraject gevolgd, hartstikke interessant en leuk om te doen.
A: Laissez faire….niets mee gedaan toch?
F: [fel] Nee! Of wel maar…
A: Is het nou ja of nee, oui of non! Wat heb je er mee gedaan dan?
F: [feller] Nou, ik mis gewoon een stukje uitdaging, het is een beetje saai.
A: Een stukje, een beetje. Is het nou wel of niet! Laisser faire….pfffff. Is het nou saai of niet. Mis je nu uitdaging of niet. Wees eens duidelijk Francoise.
F: [gelaten houding] Ach, ik heb gewoon veel mensen om me heen met succesvollere carrières….
M: [onderbreekt] Carrière is Frans voor loopbaan. Jij spreekt echt alles door elkaar. Wees nu eens helder!
F: [met lach] Hou op! Ik werk drie dagen in de week, heb een heerlijk gezin waar ik tijd voor heb, ben weer begonnen met dansen en sinds drie weken zingen. Dus eigenlijk heb ik het heel goed!
A: Helemaal niet! Ik vind jouw carrière, zeker omdat het een Frans woord is, heel matig. Dus tijd voor een beetje uitdaging en een stukje minder saaiheid! Geen Franse slag, of laissez faire. Actie in de taxi! Dat is een Nederlandse uitdrukking en dat beteke….
F: [onderbreekt fel] Ik weet wel wat dat betekent! Hou es ff op! Nu ik met jullie spreek realiseer ik me ook wel hoe goed ik het heb!………….[zachter] En ik vind het denk ik wel prima zo.
A: Ja ho ff Francoise de la Gilles de la Tourette…
F: [volle lach] hou op!
A: Non, non non, non, non, jouw carrière staat op het spel, je moet nu op zijn Hollands gewoon niet lullen maar poetsen!
F: [haalt diep adem en vertelt rustig]. Mijn beste vriendin én mijn zus hebben allebei een verantwoordelijke baan op hoog niveau, dat triggered me zo nu en dan
M: Triggered, dat is toch geen Frans? Eerder Engels lijk me….
F: [vervolgt] Maar mijn vriendin klaagt over het feit dat ze haar kinderen onvoldoende meemaakt, mijn zus is gescheiden…..dus tja, dat.
A: Maar Francoise! Jij kunt niet achterblijven, kom op, hier zit een ambitieuze vrouw die niet het maximale uit zichzelf haalt! Allez, aan de slag!
F: Nee! Het is echt goed nu! [lacht open] Merci messieurs! Ik voel écht dat het goed is zo, het geeft rust. Ik heb zo veel ruimte voor mijn gezin en hobby’s. Geen stress van mijn baan en wel leuke collega’s. [adrem] En nee Arno, het zijn geen suffe ambtenaren.[volle lach]. Nee echt, het is goed zo.

M: [glimlach, verleidelijke toon] Zeg Francoise….en Victor dan? Kunnen we die niet even vergeten? Pas de problème toch? Ik zie wel mogelijkheden…volgens mij hebben we wel een klik
F: [luide lach] Helaas, chérie ik ben helemaal gelukkig! Dank jullie wel mannen!

Is Caroline een vijfje of een zesje?

Caroline stapt vrolijk en kordaat de coachsalon binnen, we zijn vandaag bij een hogeschool in het westen van het land.

M: Wat is het probleem?
C: Als ik tentamens moet nakijken ervaar ik een ontzettende drempel en ruis op de lijn.
M: Een ontzettende drempel….dat klinkt meer als een Berlijnse Muur.
C: [lacht]. Nou, ik kan er wel over heen maar…
M: Dus je overdrijft nogal toch? En ook ruis op de lijn….dat klinkt toch weer als Berlijn, waar je wordt afgeluisterd door je buurman of die meneer uit de supermarkt. Ben je heel achterdochtig?
C: [lacht wederom]. Nee, niet als Berlijn. Maar ik vind het gewoon lastig om te beoordelen wanneer ik het goed doe.
A: Je bent gewoon onzeker toch? Niet alleen hierover, maar hier zit een zeer onzekere en bange achterdochtige vrouw. En ook een beetje lui volgens mij. Want nakijken is natuurlijk helemaal niets aan toch?
C: Nee, het is niet het leukste. En als het dan gedaan is kan ik weer leven!
M: Dus in de nakijktijd ben je een beetje dood, krijg je geen zuurstof….
C: Nou, niet in mijn hersenen nee, ik vind het gewoon ingewikkeld.
A: Wanneer is het een vijf of een zes?
C: Ja, het hijgt in mijn nek.
M: Even voor mij: een ontzettende drempel, ik kan niet meer leven, het hijgt in mijn nek….[met veel compassie] Lieverd, hoe gaat het met je?
C: [lacht] zo erg is het ook weer niet?
M: Wel! Je moet oppassen vind ik. Slaap je goed? Heb je hartkloppingen?
A: Hier rust Caroline, ze stierf tijdens haar strijd met de toets, de drempel werd te hoog, zuurstof verdween en ze is helaas overleden…
C: [lacht] Hou op! Zo erg is het niet, maar….


A: [staat op, doet dansje en soort rap] Hé studentje, mijn nakijkwerk zit erop, het is een vijf! Je bent gezakt! Je krijgt straf! Ha!
C: [lacht voluit] ….
M: Wat is nou precies het probleem?
C: Ik hik er tegenaan…
A: [hikt] Is dit al HIK, jouw hele nakijk HIK carrière zo?
C: [met glimlach] Ik doe het pas drie jaar.
M: En hoe vinden jouw collega’s het nakijkwerk….hikken zij er ook tegenaan?
C: Ja, de meesten vinden het niet leuk
A: En jij neemt het natuurlijk wel echt serieus toch? Het verschil tussen een zes en zes komma drie is natuurlijk enorm. Jij kunt carrières maken en breken. Stel dat jij het verkeerde cijfer geeft, dan…
C: Ach welnee, zo is het ook weer niet maar….
M: Huh? En de Berlijnse Muur dan, waar is die ineens gebleven….is die gevallen?
C: Ik ben gewoon niet goed in grenzen aangeven.
A: Daar komt de Berlijnse Muur weer…die was wel lekker duidelijk. Zou jij nooit kunnen!


C: Ik twijfel de hele tijd als ik een cijfer geef of ik het wel goed doe, wat zou mijn collega geven, dat soort dingen….
M: Wat zegt jouw leidinggevende? Is die tevreden over jou?
C: [opgelucht] Ja!
M: En jouw studenten?
C: [lachend] Ja, die meestal ook!
A: Ik weet de oplossing Caroline! Je neemt maximaal vijftien minuten per toets, leest er diagonaal door heen en bepaalt het cijfer, altijd hele getallen, geen gepruts met achter de komma. Gewoon duidelijk. Zes of zeven. Overzichtelijk. En als het niet goed is, hoor je het vanzelf. Maar het kost nu veel te veel tijd en inspanning.
C: Ja, klinkt best goed. Maar hoe weet ik dan zeker dat het…..
M: Je weet het natuurlijk nooit zeker, het is een levensgroot risico dat je er naast zit, ze zullen je over de Berlijnse Muur smijten….
C: Nou, dat valt vast wel mee. Over het algemeen weet ik vrij goed of het klopt eigenlijk. Dus jullie hebben wel een punt!
A: Een heel punt of ook nog iets achter de komma!
C: [luide lach] Ja ja, ik snap het. Ik maak het mezelf inderdaad te moeilijk. Ik ga in kortere tijd nakijken, maak het iets luchtiger en geef gewoon duidelijke cijfers. Zes, zesenhalf, zeven….Dus hele of halve punten.
M: Lijkt me geen goed idee, hoe weet je nu of het klopt?
A: Precies, lijkt me heel erg gevaarlijk, ook voor je reputatie en….
C: [onderbreekt met grote lach]. Het is me duidelijk mannen! Ik geef jullie een acht voor deze sessie.

Kees zoekt een schouderklop

Kees komt de coachsalon binnen. Goed verzorgd, ongeveer vijftig en vrolijke blik.

M: Hi Kees, goed dat je er bent. Wat is het probleem?
K: Mijn vader
M: Oh, gelukkig, niet je moeder.
K: Nee, zij leeft helaas niet meer.
M: Precies. Dus jouw enige overgebleven ouder is het probleem.
A: Dat vind ik eigenlijk wel echt iets voor jou Kees.
K: Wat? Huh?
A: Dat jouw vader het probleem is. Echt iets voor mannen toch?
K: Ik doe het nooit goed, hij ziet me niet staan…
A: Is hij blind dan? Dan is het logisch toch?
K: [met lach] En doof dan ook. Hij ziet en hoort me niet!
M: Arme man. En dan maak jij hém het probleem? Jij moet je schamen man!
A: Precies, een oude man, heeft zijn vrouw al verloren, en nu ook nog zijn zoon…
K: Als het zo doorgaat wel ja! Ik heb alles geprobeerd, maar het is nooit goed genoeg.
A: Ben jij nog niet volwassen Kees? Is hij je nog steeds aan het opvoeden? Misschien is dat wel nodig.
K: Dat denkt hij wel ja…
M: Ben je getrouwd?
K: Geweest…dat wel.
M: Werk?
K: Beetje los vast, maar het lukt wel.
M: Verslavingen?
K: Af en toe beetje drank…
A: Dus jij bent nog niet volwassen, geen vrouw, geen vaste baan en verslaafd…..ik snap wel dat jouw pa je niet vertrouwd!
K: Moet je ff goed luisteren…..ik heb prachtige dingen bereikt! Mooie projecten gedraaid, prachtige relatie met mijn kinderen en heel succesvol zakelijk geweest, maar hij ziet het niet, zegt er niets over, negeert me….ik voel me soms een kleuter. Het is mooi geweest.
M: Wat heb jij allemaal gedaan om het duidelijk te maken?
K: [fel, geëmotioneerd] Ik ben vaak het gesprek aan gegaan, heb duidelijkheid gevraagd, heb hem met van alles geholpen, zelfs een vader en zoon weekend geïntroduceerd. Speciaal voor hem echt bijzondere cadeaus gekocht. Maar niets…helemaal niets krijg ik terug!
A: [guitig, raakt Kees aan] Snap ik wel….als dit alles is?! Hij is waarschijnlijk rond de zeventig of zo….maar je had hem mee kunnen nemen naar New York, relatietherapie voorstellen, met hem naar Champions League finale, wat voor een waardeloze zoon ben jij en samen naar de …..
K: [Kijkt ons aan, glimlacht, berust en zegt traag] Ik begrijp het….. ik kan hem natuurlijk niet veranderen [stilte]


K: Ik probeer mijn hele leven zijn waardering te krijgen, ik doe er van alles voor zoals jullie horen….en ik wil gewoon goedkeuring ofzo. En daar ben ik zo ongelooflijk hard mee bezig, maar hij is wie zoals hij is, hij ziet het niet of laat het niet blijken….het is oké…

A: [schrikt en staat op] Het is oké?!! De man die jou helemaal niet ziet, niets van zich laat horen terwijl jij hem op alle manieren probeert duidelijk te maken. Wat een verschrikkelijke vader. Het is niet oké!! Hij moet goedkeuring geven!!

K: [kijkt met een droevige glimlach naar Arno]. Nee jongens, het is oké! Ik ben vijftig, hij drie en zeventig en ik verander hem niet meer….Ik stop ermee, hij doet ongetwijfeld ook zijn best…..ik zie hoeveel energie en frustratie het me kost. Ik laat het los.

Arme Simon, manager van tien dames…

Simon komt de coachsalon binnen. Midden dertig en vrolijke kop.

M: Wat is het probleem
S: Ik ben sinds kort leidinggevende van een team van 10 dames en…..
A: [staat op, luid] Wat!!! Tien dames?? Waar is de elfde?
S: Huh?!
A: Die ben jij toch? Dus jij bent de enige man in een dameselftal!!
M: Dan weet ik wel wat het probleem is!
S: [verbaasd] Ok?
M: Ja, ze snappen jou niet, Mars en Venus. Vrouwen en cycli.
A: Ben je gedwongen?
S: Hoezo?!
A: Tien dames!!!! Krijg je heel veel betaald of ben je gedwongen?
S: Nou, het leek me leuk….
A: [met lach] Ja, ja, gedwongen dus. Arme Simon. Maar wat is nou het probleem?
S: Ze hebben het lastig deze Coronatijd, en de vergadering escaleerde…
A: Je begint op een vrouw te lijken Simon. We stellen je een vraag en je geeft geen antwoord. Nog één keer. Wat is het probleem?

S: [Harde lach]. Ja man…pff die vrouwen, man man…
M: Je roept twee keer een man voor hulp…man man. Je hebt meer mannelijkheid nodig. Paar vrouwen eruit en mannen erin. Dus wat is het probleem?
S: Ik vind het lastig de verbinding te maken, één op één lukt het goed. Maar het team niet.
M: En wat is daarvan het probleem?
S: Mijn stijl en wens is harmonie…maar dat lukt niet
A:[keihard te lachen] Simon, tien vrouwen en harmonie…..[lacht]
S: Ja maar…
A: Je ligt op de pijnbank, ze testen je uit, ze moeten je niet, TIEN WIJVEN en Simon.
M: Leuke titel voor een boek: De tien vrouwen van Simon.
S: Ik doe zou mijn best om de harmonie….

A: [slappe lach] ……Simon begint te lachen, Martijn begint te lachen….Simon…met….tien…vrouwen…..harmonie…….

S:[probeert weer] maar hoe moet ik …..
A:[weer lach] Simon…stop!
S: Maar ik voel me gewoon geen onderdeel….
M: Misschien moet je ook één week per maand chagrijnig doen ofzo….cyclus
S: [met lach] Ik vind het lastig om het team te leiden.
A: Heb je dat al eens benoemd?
S: Nee, ik wil niet dat het escaleert
M: Terecht! Jij bent de baas. Je moet het wel weten toch? Anders escaleert het alleen maar…
A: Dus jij komt met oplossingen, koers alleen het werkt niet….zoiets?
S: Ja! Maar het komt niet binnen ofzo……en ik denk dat ik…..en alles via ZOOM is ook ingewikkeld..

A: Ik denk dat je gewoon niet geschikt bent als manager! Je kunt ze niet leiden toch?
S: Jawel!
M: Maar het werkt toch niet?!
S: Ik durf me niet echt kwetsbaar op te stellen….
A: [luid, veel gebaren en knipoog]Jij als echte narcist, keiharde leider…..snap ik. Nieuw type leiderschap met luisterend oor…geneuzel eerste klas, kul!!. [slaat met vuist hard de stoel] BAM! Nu luisteren jullie! Ik heb de koers én de oplossing.
S: [grote lach]Nee, zo ben ik helemaal niet. zo wil ik het ook niet. Maar ik snap wel wat jullie bedoelen: ik doe precies wat ik niet wil, namelijk afstandelijk proberen keuzes te maken en oplossingen bieden…
M: Zoals een échte man doet!
S: Ik wil me eerlijker en opener laten zien.
M: Ben je gék geworden! Niet doen. Ze vreten je op!
S: Yeah right. Ik snap het mannen. Ik ga stoppen met het oplossen en dat benoemen. In het volgende overleg!


Ongewenst op papa’s begrafenis.

Edwin komt de coachsalon binnen. Het voelt ‘zwaar’

M: Kom zitten kerel. En vertel direct wat je probleem is. We hebben niet veel tijd.
E: Het is best wel een ingewikkeld probleem.
M: Ok. Voor de draad ermee. Hoe sneller we op de kern zitten, hoe sneller we het kunnen wegnemen.
E: Ja, het is best wel ingewikkeld…euh. Een collega van mij is eruit gewerkt en heeft het daar moeilijk mee….
M: Jammer voor hem
E: Ja, en mijn zus zit in een vechtscheiding
M: Jammer voor haar
E: Ik wil ze graag steunen maar het gaat soms te ver. Ik slaap er slecht van.
A: Je bent heel goed in het overnemen van andermans problemen! Mooi!
E: En het is een olievlek. Iedereen komt maar naar mij toe en ik…
M: Je kunt er ook een eigen probleem tegenoverstellen. Of heb jij niet echt een probleem?
E: Ja ook nog. Maar dat is nog ingewikkelder.
A: [wrijft in zijn handen]Top! We zijn heel goed in ingewikkelde problemen! Nu al zin in!
M: [zucht en kijkt ongeduldig op horloge] We hebben al drie minuten besteed aan problemen van anderen. Nog maar tien minuten voor jouw eigen probleem. Vertel het ingewikkelde probleem zo kort mogelijk.
E: [na stilte en geëmotioneerd] Mijn vader is kortgeleden overleden en ik was niet welkom op zijn begrafenis.
M: Heb je wel afscheid kunnen nemen?
E: Niet bij leven.
M: Ben je wel op de begrafenis geweest?
E: Ja. Maar het was niet te doen. Zoveel spanning en ontkenning van mij en mijn gezin.
M: Hoe zwaar was het?
E: Verschrikkelijk. Heel zwaar. Ook voor mijn zus, die was ook niet welkom. Het was zo kut. Niet normaal.
A: Heb je wel afgerond met je vader? Met het overlijden?
E: Nee we zitten er nog midden in. Erfenis, ingewikkeld. We zijn ook nog onterfd maar hebben wel recht op kindsdeel.
M: Complimenten Edwin!
E: [verbaasd]. Waarmee?
M: Nou, het is inderdaad een ingewikkeld probleem…maar wat is eigenlijk precies het probleem? De begrafenis is al geweest, dus dat is een feit. Wat is het probleem dan ook alweer?
E: Nou ja..euh.
A: Precies, je weet het niet. Dus misschien is het wel niet echt een probleem. Maar ben je teleurgesteld dat anderen jou nu in de steek laten. Jij die altijd iedereen helpt. En ik snap wel dat je bent onterfd, je bent niet welkom op de begrafenis, maar gaat toch. Lekker dan! Ben je altijd zo tegendraads?
E:  Nee. Integendeel.
M: Is het afgerond? De relatie met je vader? Zou je nog iets willen doen om goed afscheid te nemen?  
E: In overleg met de begrafenisondernemer hebben we wel stiekem een brief in de kist kunnen smokkelen.
A: Boefje! Stiekem.
E: [grote glimlach]Ja, dat had mijn vader mooi gevonden, als hij het zou weten.
M: Wat zou je nog willen doen voor je vader? Of voor jezelf?
E: We zijn bezig met een levensboek voor hem…….. Maar een eigen ceremonie zou wel mooi zijn!
[Edwin gaat in gedachten]
M: Waar ga je de ceremonie doen?
E: In ouderlijk huis kan niet, is ingewikkeld. Maar in Zwolle zou mooi zijn. Daar zijn we heel gelukkig geweest.
M: Mooi, wanneer ga je dat doen?
E: De komende vakantieperiode zou kunnen. Dan heb ik nog even tijd om het te regelen
M: Mooi, Zwolle in de vakantieperiode. Wie ga je uitnodigen?
E: Mijn gezin met aanhang en ook mijn zus met haar zoons. [Weer in gedachten, opgelucht en glimlach]
A: Ik zie dat je de ceremonie al aan het uitdenken bent, toch?
E: [vrolijk] Ja! Ik zie het helemaal voor me en weet exact hoe ik het wil. Dit is precies wat ik nodig had.

Na deze sessie kijken we elkaar aan. Wow, dit was best heftig. Maar te gek hoe we Edwin in beweging hebben gekregen. Waardevol!

Een begrafenisspeech voor Elise

Elise is vrolijke dame die kordaat de coachsalon binnen stapt, ze is op advies van een collega bij ons gekomen.

A: Wat is het probleem?
E: Ik heb eigenlijk niet iets…
A: Nou, dan zijn we klaar. Zullen we het over de vakantie hebben?
E: Ja, ook niet. Maar ik weet het niet precies.
A: Wat voor werk doe je?
E: Ik werk op de afdeling support in dit ziekenhuis
A: Dus je bent een ondersteuner.
E: Ja…
A: Maar dat is niet het ding toch?
E: Nou, er zijn collega’s die….
M: [onderbreekt] Ja wacht eens even! Je hebt geen probleem toch? Dus ga je niet over je collega’s beginnen.
E: [begint nerveus te giechelen] Getver
A: Dus wat is nu het probleem? Is het je relatie?
E: [meer gegiechel]….nee ook niet.
A: Daarin ben je ook de ondersteuner toch? Jouw partner heeft jou heel hard nodig
E:[grote lach] nou en of, die vergeet alles en als ik…
M:[onderbreekt] Eerst jouw collega’s en nu jouw man! Is het een keer afgelopen?
A: Dus jouw collega’s hebben een probleem, jouw man heeft een probleem en jij lekker niet! Top!
E: Ja, getver…ik weet het gewoon niet helemaal…

M: Weet je Elise? Ik heb het gevoel dat jij helemaal nooit voor jouzelf kiest!
A: Als jij niemand kunt ondersteunen dan BEN je niemand.
M: Ik voel een begrafenisspeech aankomen…
A: [gaat voor Elise staan en spreekt plechtig]. We zijn hier samengekomen om afscheid te nemen van Elise. Ze koos altijd voor anderen en als er niemand was om te ondersteunen, wie was ze dan eigenlijk? Had ze een eigen leven? Had ze dromen? We moeten het vragen aan iedereen die ze heeft ondersteund. Maar dat gaat helaas niet, want die zijn allemaal omgevallen nu ze er niet meer is….
E: Oh gadverdamme!! Wat erg! Dit denk ik wel eens! Die mensen kunnen toch hun eigen leven wel leiden.
A: Dus Elise, wat is JOUW probleem?
E: Dit WIL ik helemaal niet. Ik wil helemaal niet over mijzelf praten. Dat is toch niet zo belangrijk? Ik wil het liever over anderen hebben…
M: Ook mooi voor in de speech….Elise vond zichzelf niet belangrijk. Haar leven stond helemaal in dienst van anderen….ze was eigenlijk de Twentse moeder Theresa. Moge ze in vrede rusten…
E: [nerveuze giechel]. Ik wil dit niet horen! Maar het klopt wel. Hoe doen jullie dit…?
A: Dus wat is JOUW probleem?
E: [timide in de stoel] Ik kies nooit voor mijzelf.
A: Maar dat is fantastisch! En ook logisch. Anderen zijn natuurlijk veel belangrijker; jij staat in dienst van de rest. Bovendien, wie zit er nou op jouw problemen te wachten? Die los jij zelf wel op toch, net als alle problemen van anderen…
E:[bijna schuchter] Maar dat is het natuurlijk precies. Ik los alle problemen om mij heen op. Maar mijn eigen problemen…
M:[geschokt] Problemen? Dus meer dan ééntje? Je komt binnen zonder probleem en nu heb je ineens meerdere? Ik raak helemaal in de war!
E: Ik zou heel graag meer ruimte voor mezelf hebben.
M: Ja, dat willen we allemaal. Meer ruimte. Maar jij toch niet? Jij hebt dat toch niet echt nodig? Anderen hebben dat nodig, maar de Twentse moeder Theresa moet anderen helpen en ondersteunen.
A: Dus Elise, wat ga jij voor jouzelf doen! Wandelen misschien? Helemaal alleen?
E: Zoiets lijkt me heerlijk ,maar de komende wordt heel lastig. Het is druk op mijn werk, mijn partner start met een nieuwe baan en mijn moeder gaat naar een verzorgingstehuis. Dus die verhuizing moet…
M: [staat op en zegt boos] Ik ben klaar met je Elise. Met heel veel moeite trekken we een probleem uit jou en dat blijkt ook nog een schot in de roos te zijn. Dan komen we ook nog eens met een oplossing waar je helemaal blij van wordt. En dan begin je te wauwelen waarom dat niet kan….weet je: wij stoppen ermee!
E: Nee! Niet! Het helpt! Ik wil echt…[Elise valt stil en wij doen dat ook]

E: [na een lange stilte] Jeetje jongens, wat ik ben echt in mijn kern geraakt. Ik hou mezelf continu voor de gek, maak me druk om anderen en kom niet aan mijzelf toe. En dat lijk ik prima te vinden. Ik wuif het altijd maar weg. Jeetje! Wat komt dit binnen zeg…[Elise lijkt beetje verdoofd]

M: [schuift stoel beetje naar voren en praat op zachte toon] Weet Elise…ik geloof je niet! Volgens mij neem je ons in de maling en ga je helemaal niets veranderen!
A: [schuift stoel ook iets naar voren] Ik ben bang dat het bij woorden blijft…..
E: [gaat rechtop zitten en kijkt ons vastberaden aan]. Ik ga het WEL doen! Ik ga WEL die ruimte voor mezelf maken. Ik heb al eens in mijn eentje een vijfdaagse trektocht gemaakt. Ik kan dat! Het was heerlijk. Dat ga ik weer doen.
M en A: Ja, ja….tuurlijk joh. Je denkt toch niet dat wij dat……
E: [vol overtuiging] ECHT!
A: Ok, we gaan het opschrijven. We hebben een contract voor je.
E:[begint keihard te lachen]. Kom maar op! Ik ga in november een week lang alleen wandelen net zoals eerder! Heerlijk…

De droom van Orlando

Een grote Surinaamse man komt de coachsalon binnen met een grote lach en warme uitstraling. Als hij spreekt klinkt het relaxed, zangerig met een altijd aanwezige tevreden ondertoon.

A: Mooi dat je er bent. Hier komt iemand zo relaxed binnen. Ga lekker zitten…
O: Ik vind het wel spannend.
A: Dat snap ik, mensen met een groot probleem vinden het vaak spannend om hier te komen zitten.
O: Oh, ik heb een luxeprobleem, denk ik.
A: Vind ik mooi; past bij je. Je ziet eruit alsof je van luxe houdt man. Te veel geld?
O: [Grote lach] Ook
A: Te veel vrouwen?
O: [luide lach] Ook
A: Geen probleem toch? Don’t worry about a thing…..everything is gonna be allright…
M: Hoe heet je eigenlijk?
O: Orlando.
M: Yo Orlando, met zo’n naam man…geen zorgen!
O: Het probleem is dat ik me aan het ontwikkelen ben als gedragsspecialist en dan doe ik pedagogische wetenschappen. Ik wil me inzetten voor mijn land…..Suriname. Maar als ik om me heen luister, is het niet verstandig om te doen. Ik hoor veel verhalen van anderen, en die moedigen me niet aan.
A: Dus jij laat je snel afschrikken.
O: Nee man, maar ik wil niet te koppig zijn. In Suriname zien ze mensen die uit Europa terugkomen als mensen die het beter weten.
A: En dat is ook zo toch? Dus dat klopt.
O: Ja man. Ik wil wat betekenen op macro niveau.
A: Goed doen! Macro is mooi! Beter dan Mocro toch?
O: [grote bulderende lach] jiehii, Macro en Mocro man. Mooi.
M: Wat houd je tegen? Ik snap het niet. Je vertelt jezelf al dat het niet lukt. Je bent toch je wilde haren al kwijt
O: [wederom bulderlach] ja man….ik ben verstandig nu.
M: Is het echt jouw droom?
O: Ja man, altijd.
A: Altijd?
O: Ja, van kinds af aan.
M: Ben je nu een kind of een man
O: Ik speel nog altijd, maar ik ben verstandig
M: Stel je overlijdt op je 85e. Wat moet er op jouw begrafenis gezegd worden? Orlando was een lafaard, hij kwam niet terug naar Suriname om zijn droom te volgen of Orlando was van grote betekenis voor zijn land…
O:[ineens heel serieus] even denken man…..[lange stilte]
O: [een hele grote grijns]  Orlando volgde zijn droom….. doet studie na studie, is ben bezig met het schrijven van een methode, specialiseert zich in gedrag.
M: Orlando man, je bent gewoon de boel vet aan het uitstellen. Je verzint excuses.
O: Nee man, het zit in de financiën.
A: Hè, dat was toch geen probleem?
M: Ben je niet gewoon een lafaard? Ik las dat er heel veel Surinamers – die Europa wonen – graag weer terug willen, maar te schijterig zijn om het te doen. Mooie begrafenisspeech wordt het.
O: Ja man…ja man….ik weet veel over gedrag.
A: Maar het hoofdstuk over uitstelgedrag heb je zeker nog niet gedaan.
O: [hele luide lach] Maar ik wil écht iets betekenen.
A: Zeg dat nog eens heel hard.
O: Ja man, ik wil echt iets betekenen!

M: Wanneer ga terug naar Suriname, volgend jaar? Over 6 maanden?
O: Ja man….dat is zo… Mijn bevlogenheid zal altijd blijven weet je?
A: Ja man….mijn bevlogenheid….je zit gewoon op een bankje Orlando. Sitting on the dock of the bay…ik zie hier geen bevlogen man! Hier zit een lafaard!
M: Wanneer ga je weg?
O: Na mijn opleiding ben ik ready to go.
M: Dus over twee jaar.
O: Ik moet echt gaan man…shit man…
A: Nee, ik snap het wel Orlando, nog ff uitstellen toch?
M: Wanneer ga je?
O: [vastberaden]. Ik ga over 2 jaar, in 2024!
A: Hè? Dat is 2023 toch?
O: Nee man, het zijn schooljaren. Dus in schooljaar 2023-2024 ben ik klaar.
A: Maar je gaat toch? Lafaard?

O: [staat op, met grote trotse ogen en vastberaden] Ja man, ik ga! Dat zeg ik toch man. In 2024 ga ik naar Suriname om het onderwijs te verbeteren in mijn land!

A&M: Mooi!

De stiekem jaloerse moeder

Beatrijs komt binnen. Verzorgd, vrolijk en opgewekt.

M: Als ik jou zie, zie ik veel vrolijkheid. Dus een echt groot probleem zal het niet zijn.
B: Ik dacht, welk probleem moet ik meenemen.
M: Nooit doen.
B: Het gaat over mijn dochter. Die oudste zit in de brugklas op school in Rotterdam. We maken ons zorgen om haar.
M: Dat lijkt me geen probleem toch?
B: Ze zit veel thuis, op haar kamer. In Coronatijd
A: Hoe is het met haar?
B: Wisselend. Laatst in huilen uitgebarsten, ellendige Corona.
M: Maar wat is dan voor jou het probleem?
B: Ik wil haar helpen, maar we mogen haar niet helpen.
A: Dus opgelost.
M: Je bent toch haar moeder?
B: Ja, maar ze wil het zelf doen?
A: Is ze verstandig?
B: Ja
A: Kan ze het zelf oplossen?
B: Nee!
M: Dus dan is het jouw taak om dat te doen, toch?
B: Nou, nee…
M: Huh, maar wat is dat het probleem?
B:[diepe zucht] We hebben stiekem contact opgenomen met haar mentor. Achter haar rug om. Ze was zo boos….
M: Ja, terecht toch? [hele diepe zucht] Zijn jullie zulke ouders…
B: Ja, dat wel, maar we willen het toch doen…Ze zei: ‘Ik haat jullie!’
A: Goed zo! Ze heeft een eigen wil. Dat vind ik wel mooi voor een meisje van dertien. Sterk!
B: [terneergeslagen] Het is zo moeilijk om de balans te vinden tussen los laten en ondersteunen.
M: Nog één stap terug…..jij maakt je dus zorgen. Hoe heb je haar dat verteld?
B: Niet in de goede volgorde achteraf…
A: Nee, eerst stiekem de mentor bellen en dan zeggen dat je je zorgen maakt….lekker handig Bea! Wat een stiekeme moeder ben jij!
B: [emotioneel] Ik probeer haar uit te leggen dat ik me zorgen maak.
A: Dus jij bemoeit je met haar problemen. Irritant toch?

M: Wat is de kern? Waar ben je het meest bang voor?
B: [bijna fluisterend] Dat ze ons niets meer vertelt. Niets meer met ons wil delen
M: En is dat zo?
B: Nee, ze vertelt ons wel allerlei dingen.
M&A: OOOOhhhh. Dus het valt wel mee!

A: Heb jij aan haar verteld dat je bang bent dat ze uit verbinding gaat?
B: Nee…
A: Jij vertelt niet tegen je dochter…en zij vertelt niet tegen jou. Zo moeder zo dochter, toch? Dus beide eigenwijs, toch? Wel eerlijk.
M: Dus ze lijkt op jou…..
B: [klaart zichtbaar op] Ja….eigenlijk wel.
M: En jij bent goed terecht gekomen toch?
B: [vrolijk] Ja!
A: En dingen gedaan die heel stom zijn, toch? Vertel eens wat is het stomste dat je ooit hebt gedaan?
B: [verlegen] uh..
M: Ok, nog één keer….wat is nu precies het probleem?
B: [lacht vrolijk] Dat ik eigenwijs ben!
A: Vind je het ook een beetje leuk hoe ze reageert?
B: Nee, niet leuk! Maar aan de andere kant wel mooi dat ze zichzelf durft te zijn.

A tegen M: Martijn, weet je wat ik denk?  Ze vind het gewoon lastig haar los te laten. Haar moederhart breekt een beetje. Haar kleine lieve dochter wordt groot.
B: [fluisterend] ja, misschien is dat het ook wel.
M: Wil je haar niet té graag een volwassen en verstandig leven laten leiden?
A: Ze is tenslotte al dertien.
M: Wat is het stomste dat jij ooit gedaan hebt? Kom op!
B: [Lacht nerveus] ….weet ik echt niet…ik was best wel braaf.
A: Ooh, ze lijkt toch niet op je.
M: Ben je jaloers?
B: [openbaring, verbaasd]…uh, ja, eigenlijk wel misschien. Ik had wel wat tegendraads willen zijn.
A: Dus wat is nu ook alweer het probleem?
B: [lacht] Ja, ze is echt een prachtmeid met lef! Ze komt er wel!
A: Wat zeg je nou?
B: Ja, ze komt er wel. Ik moet me niet zoveel zorgen maken; dat is niet nodig. Met haar mooie eigenwijze stijl komt ze er echt!
A: Wat zou je nu tegen haar zeggen?
B: Dat ze het goed doet, dat ik trots op haar ben en dat ze zichzelf mag zijn….[tranen]
M: Wat raakt je nu zo?
B: Ze staat nu zo dichtbij…ik weet het niet.
M: Wat zou je het liefst met haar doen….wat goed voor jou is? Wat heb jij nodig?

B: Ik zou wat meer afstand willen nemen…[tranen]. Haar haar eigen gang laten gaan en geen oordeel direct klaar hebben. Dat heb ik ook nodig. Het lijkt wel of ik mijzelf verstik. Als ik haar ruimte geef krijg ik zelf ook meer ruimte. [stilte….Beatrijs haalt opgelucht adem en kijkt ons aan]

B: Jeetje, wat me echt raakte is dat ik jaloers op haar ben en ook dat ik zelf meer ruimte nodig heb. Dat had ik echt niet in beeld. Dank jullie wel mannen. Ik ga ruimte maken!

Jorrit legt een rookgordijn

Jorrit stapt binnen. Met een gezellige Brabantse tongval groet hij ons. We gokken een echte reclameman.

A: Zo gezellig Jorrit! Hoe is het leven!
J: Goed goed.
A:En werk? Volgens mij ben jij een reclameman ofzo. Mooie hippe kleding, kek sjaaltje en goede schoenen.
J: Ja zoiets, ik ben hier de commercieel directeur.
A: Mooi. Hier zit dus een commercieel directeur die een dubbelgoed leven heeft.
J: Huh, dubbelgoed??
A: Ja, ik vroeg net hoe het leven was en toen zij je goed goed…
J: [lacht] ah ja ja.
A: Nu doe je het weer. Je zeg ja ja. Dus twee keer ja. Leid je een dubbelleven ofzo?
J: [mond valt open van verbazing] Wat bedoel je, ah, nu je het zo zegt, misschien wel eigenlijk….
M: We hebben er weer eentje! Commerciële mensen leiden heel vaak een dubbelleven, wist je dat? Mooi aan de buitenkant, maar beroerd van binnen. Typisch…
J: Nou, beroerd van binnen is het niet helemaal…
A: Maar wel een beetje toch? Wat is eigenlijk jouw probleem? Of waarschijnlijk heb je er ook twee.
J: Waren het er maar twee, pfff.
M: Dat krijg je met zo’n dubbelleven. Je moet alles onthouden, wie heb je wat verteld, niet vergeten je telefoon op te schonen voordat ze meekijkt etc
A: Ik weet het, je hebt een geheime relatie.
J: [Lacht] Nee….die is gelukkig over!
M: Dat scheelt een heleboel gezeur. Mooi.
A: Je drinkt stiekem op je werk.
J: Nou, je bent wel warm.
A: Andere verslaving dus….en je vrouw weet het niet.
J: Mijn vriendin weet het inderdaad niet.
M: Seks verslaving?
A: Nee, dat had zijn vriendin wel gemerkt…wel jammer trouwens.
M: Gokverslaving?
J: Nee, ook niet…
A: ROKER, je bent een stiekeme roker….Ha!
M: Maar dat is natuurlijk helemaal geen probleem toch? Hier zit een man van rond de vijftig, commercieel directeur en die maakt zich zorgen dat hij stiekem rookt. Tsss. Is dat alles?
J: Ik vind er wel wat van….
A: Ja, ik vind er ook wel wat van. Maar wat is het probleem? Ik vind het eigenlijk wel mooi, past ook bij je imago van een beetje sneaky salesman. Je lijkt ook wel een beetje op de Marlboro-man eigenlijk. Rookgordijnen is jouw specialisme en vak. Eigenlijk ben je een vakman.
J: Dat ik rook is tot daar aan toe, maar stiekem..
M: Blijf je wel jong bij. Als puber deed je dat ook toch? Stiekem roken, drinken en porno kijken.
A: Jammer dat het eigenlijk geen seks verslaving is vind ik, niet Martijn? Die hebben we niet zo vaak hier.
M: Wat voor merk rook je?
J: Camel.
A: Dat zou ik ook stiekem doen. Gadverdamme! Ook nog een merk van niks. Dus wat is het probleem Jorrit. Je rookt Camel, tuurlijk stiekem. Who cares. Vindt je vriendin het niet lekker? Haar probleem toch?
J: Ik ben sinds een half jaar weer begonnen. Ik was vijf jaar gestopt.
A: Nou en….dan ga je toch weer stoppen?
J: Dat wil ik liefst wel.
A: En dan ga je gewoon een fatsoenlijk merk roken. Marlboro of Lucky Strike ofzo. Of zo’n elektronische sigaret. Dat vind ik wel bij jou passen!
J:[lacht] Nee jongens, ik wil echt stoppen.
M: Ik zeg doen!
J: Ik weet niet hoe?
M: Nee, ik zou het ook niet weten. Lijkt me eigenlijk ook onmogelijk om te stoppen. Hoe zou dat moeten dan? Heel ingewikkeld…..hmmmm
J: Tuurlijk weet ik ook wel dat er allerlei mogelijkheden zijn en zo, maar waar te beginnen?
M: Tja, ingewikkeld. Heel complex. Waar zou je moeten beginnen als je wilt stoppen met roken, Arno weet jij het?
A: Geen idee man, ik denk dat het eigenlijk niet mogelijk is. En dan op feestjes en zo. Maar hij rookt stiekem, ingewikkeld en heel complex
J: [lacht voluit]. Ik zit mezelf gewoon voor de gek te houden natuurlijk, ik verschuil me.
M: Nee Jorrit, dit is echt veel moeilijker dan je nu zegt, denk er niet te makkelijk over….ik ken mensen die ook willen stoppen en geen idee hebben hoe. Het zijn er duizenden. Misschien is er wel een club van mensen die niet weten hoe ze moeten stoppen. Moet je eens lid van worden.
J: [wederom grote lach] Het is heel simpel, ik ga van die nicotinepleisters halen en dan zo’n programma volgen en stoppen…net als de vorige keer
A:[verontwaardigd] Ja Jorrit, wat vertel je me nou, je hebt het al eens eerder gedaan? En wij ons in het zweet werken terwijl jij gewoon ervaring hebt. Jezus man. Dit was echt een rookgordijn.
J:Ik moet gewoon stoppen. Ik rijd zo direct langs huisarts en apotheek. Ik ben er ook klaar mee!

M: Anders ik wel….
A: Zeg dat….